تاریخ انتشار: ۱۸ فروردین ۱۳۹۸
تمرکز

تمرکز

تمرکز یکی از مهم ترین مولفه هایی است که در مطالعه نقش ایفا میکند. تمرکز به معنای توانایی جلب توجه خود به یک موضوع و در ادامه ، حفظ و نگهداری توجه نسبت به آن موضوع است. این توانایی امری اکتسابی است و با تمرین و جهت دهی قویتر نیز می شود. عواملی که مخل تمرکز هستند یا مانند تفکرات و تخیلات منفی عواملی درونی اند و یا مانند سر و صدا عواملی بیرونی و محیطی محسوب می شوند. با ارائه ی برخی روش ها تلاش می کنیم تا به شما بیاموزیم که چگونه می توانید توجه خود را در هنگام مطالعه به یک موضوع متمرکز کنید و نتایج بهتری بگیرید.

  • داشتن علاقه به موضوع مورد مطالعه: برای علاقمند شدن به موضوع مورد مطالعه، طرح سوال و پیگیری سوالات ذهنی در مورد آن موضوع (شیوه مطالعه تجسسی) میتواند به فرد کمک کند. سعی کنید حین مطالعه فردی فعال باشید و خود را درگیر مطلب کنید. روخوانی کردن و روزنامه وار خواندن، همان علاقه ابتدایی را هم در فرد از بین میبرد. برای خواندن یک متن ریتم آن متن را باید حفظ کرد. خواندن سریع و یا کند، باعث عدم تماس با مفهوم شده و این موجب بی علاقگی و ایجاد حس خمودگی و نهایتا غرق شدن در تفکرات و تخیلات خواهد شد.
  • داشتن آمادگیهای فیزیکی (اعم از جسمانی تا محیط ثابت مطالعه): در این مورد فرد از لحاظ جسمانی نیز باید آماده باشد، خستگی، گرسنگی یا هر عاملی دیگری جسمانی که اصطلاحا فرد را از حالت تعادل بدنی خارج کرده باشد. در داشتن تمرکز و حفظ آن ایجاد اخلال خواهد کرد. از دیگر متغیرهای فیزیکی میتوان به اتاق مطالعه اشاره کرد که تجیحا داشتن محیطی ثابت برای مطالعه (به شکلی که فرد با ورود به آن محیط حس و تمایل به مطالعه اش افزایش یابد) مهم و ضرروری است. نور، دما و میزان عوامل مخل محیطی در این فضا باید کنترل شده و تا حدود زیاد کم باشد. مطالعه کردن به شکلی پشت میز و نه به شکلی دراز کش در حفظ تمرکز نقش موثری دارد.
  • ساختار مندی مطالعه: منظور از این مورد این است که برای مطالعه باید برنامه ریزی داشت و یک برنامه دقیق، عینی و مشخص طرح ریزی نمود. در این برنامه مشخص میشود که کارهای بزرگ را چگونه به اهداف ریز و دست یافتنی خرد کرده ایم و هر موضوعی که برای دست یابی به هدف برایمان مهم است، معین کرده و میدانیم چه زمانی به آن خواهیم پرداخت.
  • استراحت و با خود خلوت کردن: همواره برنامه را به شکلی تنظیم کنیم که بخشهایی از روز را بیکار بوده و بتوانیم باز خوردهای هیجانی و عاطفی که از اجرای برنامه دریافت میکنیم را رصد نماییم. این موضوع از خستگی به یکباره و بریدن فرد جلوگیری خواهد کرد. آرام آرام و راحت بودن و دور بودن از تنیدگی برای برنامه های طولانی مدت بسیاری ضروری است.

هر کدام از موارد بالا را زمانی که میخواهید عملی کنید امکان دارد با مشکلاتی مواجه گردید. حال به شکلی موردی به ایرادات احتمالی که امکان دارد به وجود بیاید در حد امکان خواهیم پرداخت.

لازمه اجرایی کردن علاقه، اندیشیدن به موضوع است و این با این باور که زمان محدودی در اختیار دارید با افکار مزاحم دیگری هم چون این که دیگران به شدت در حال مطالعه هستند، این فرصت درنگیدن و اندیشه ورزی را از شما خواهد گرفت. در پاسخ باید گفت که شما طبق برنامه ریزی خودتان در حال مطالعه کردن هستید. پرسش بالا زاییده حس فوریت زمان است. در صورتی که فرد برنامه ی معین و جامعی تنظیم کرده باشد. دلیلی برای حرکتهای شتابزده نخواهد بود. علاوه بر این نکته اساسا درس هایی که فرد علاقه مند به آن ها نیست احتمالا تعداد محدودی است و وقت گذاشتن برای پیدا کردن نگاهی عمقی در این گونه درسها زمان زیادی از فرد نخواهد گرفت و در صورت کسب علاقه در آن دروس رشد فرایندهای در سرعت مطالعه اش به وجود خواهد آمد.

در مورد مولفه های فیزیکی نیز باید گفت که شاید تنها مانعی که فرد با آن دست به گریبان خواهد بود تغییر عادات خاص مطالعه اش است. به این شکل که مثلا بر روی زمین دراز کش درس نخواندن و یا در یک محیط ثابت درس خواندن امری بعضا عادتی است. تغییر این عادت فد را با موضوعی غیر قابل حل مواجه نخواهد کرد و حال آن که اساسا اصراری به تغییر این موارد نداریم و صرفا این تغییر راندمان کار را تا حدی بالا خواهد برد.

در مورد استراحت کردن نیز باید گفت داشتن روحیه مثبت و اندیشیدن مساعد در مورد خود، برای پیشبرد برنامه بسیار مهم است. زمانی که احساس میکنید خوب کارتان را انجام داده اید به خود اجازه دهید که این حس خوشایند را لمس کنید و در مواقع خستگی و ناامیدی از آنها خلقتان را بهتر کرده و برنامه را در مسیر صحیح قرار خواهد داد و اساسی ترین مورد این است که باید زیر نظر یک مشاور برنامه ریز، برنامه ای که متناسب با ساختار شخصیتی خودتان باشد، طرح ریزی گردد. علاوه بر آن نحوه عملیاتی کردن برنامه را نیز با او مورد بررسی قرار خواهید داد که در صورت نیاز به همفکری، کسی را همگام با خود احساس خواهید کرد.

نظرات شما

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)