تاریخ انتشار: ۰۲ اردیبهشت ۱۳۹۸
خلاصه نویسی

خلاصه نویسی

یکی از مهم ترین رفتارهای تکمیلی در مطالعه ی صحیح «خلاصه نویسی» است. خلاصه نویسی یعنی «نوشتن عبارت ها، مفاهیم و موضوعات کلیدی متن به طوری که با نگاه کردن و خواندن خلاصه ها همه ی مطالب خوانده شده یادآوری شود.» بر این اساس در صورتی که خلاصه نویسی با روش صحیح انجام شود، تاثیر بسیار مهمی در یادگیری و یادآوری مطالب درسی خواهد داشت.

برداشت نادرست: بسیاری از دانش آموزان با این استدلال که خلاصه نویسی وقت گیر است از انجام این فعالیت بسیار مهم صرف نظر می کنند. در صورتی که اگر خلاصه نویسی به روش صحیح انجام شود نه تنها باعث اتلاف وقت نمی شود بلکه استفاده ی بیشتر و بهتری از وقت نیز خواهد شد. عده ای از داوطلبان آزمون سراسری با استفاده از این روش «برخی» دروس خود را بیش از ۲۰ بار مرور کرده اند!

روش خلاصه نویسی:

گام اول: ابتدا با روش صحیح مطالعه، یک موضوع را به طور دقیق مطالعه نمایید، به طوری که از کل موضوع فهم درستی بدست آید. در این مرحله بایستی با علامت گذاری در متن، تعریف ها، مبانی، چارچوب های اصلی بحث، تقسیم بندی ها، فرمول ها و آنچه را مهم به نظر می آید مشخص کنید.

گام دوم: بایستی با بیان و انشای خودتان متن درس را خلاصه کنید. این کار بدلیل ارتباط بیشتر با مطالب درسی، یادگیری را عمیق تر و پایدارتر می کند. به بیان دیگر: «نوشتن نشان می دهد که چقدر افکارتان نامرتب است. وقتی به قلم خود چیزی می نویسید، می توانید آنچه را خوانده اید به خوبی بفهمید و آن ها را مرتب کنید.» برای خلاصه نویسی مراحل زیر را مورد توجه قرار دهید:

  • ابتدا هدف کلی درس را در یک جمله بنویسید.
  • براساس هدف های جزئی (تیترها و عنوان ها)، متن کتاب را با بیان و انشای خودتان خلاصه کنید. برای خلاصه نویسی از «کلمات کلیدی» استفاده کنید. منظور از کلمات کلیدی، کلماتی هستند که با یادآوری آن ها یک مفهوم، عبارت یا حتی پاراگراف یادآوری می شود.
  • در برخی مباحث برای خلاصه نویسی از روش «سازماندهی» استفاده کنید. در این روش با توجه به نوع موضوع، ابتدا موضوع اصلی، تقسیم بندی های فرعی و سپس جزئیات به اشکال مختلف نوشته می شود. سازماندهی مطالب باعث جلوگیری از فراموشی می شود. یادتان باشد برای سازماندهی مطالب همیشه از شکل یا رنگ ثابتی استفاده نکنید!

چند توصیه:

  • برای خلاصه نویسی هر درس از دفتر مخصوصی استفاده نمایید.
  • خلاصه نویسی را با صبر و حوصله انجام دهید.
  • برای تنوع و جذابیت بیشتر از رنگ های مختلف استفاده کنید. (متن یکنواخت نباشد)
  • از علایم اختصاری استفاده کنید به جای پرسش حرف «پ» و به جای پاسخ حرف «ج»، به جای رابطه علامت «=» به جای تضاد و اختلاف «≠» و …
  • خودتان را محدود به شکل های کتاب نکنید و خلاقانه شکل ها و تصاویر دیگری بکشید.
  • یادتان باشد که نمی خواهید کتاب داستان را خلاصه کنید بلکه می خواهید کتاب های درسی را خلاصه کنید که ممکن است از هر عبارت آن پرسشی مطرح شود!

گام سوم: برای تثبیت یادگیری و مانوس شدن با متن خلاصه نویسی، در فواصل زمانی مختلف خلاصه ها را مرور کنید. با مرور خلاصه ها در واقع بار دیگر کل مطالب یادآوری می شود.

اهمیت و فواید خلاصه نویسی:

  • ۱- به دلیل اینکه پیش شرط خلاصه نویسی فهم درست موضوع درسی است درک بهتری از مطالب درسی پیدا می شود.
  • ۲- نوشتن با بیان و انشای خود باعث تمرکز بیشتر بر روی مطالب درسی می شود.
  • ۳- به دلیل به کار گیری حواس بیشتر، مطالعه به صورت فعال تر انجام می شود.
  • ۴- وقت کمتری برای مرور استفاده می شود و در نتیجه می توان به دفعات بیشتری درس ها را مرور کرد.
  • ۵- بدلیل حجم کمتر و وجود کلمات کلیدی انتقال پیام سریع تر انجام می شود.
  • ۶- جلوگیری از فراموشی «سرنخ ها» و در نتیجه یادآوری بهتر مطالب آموخته شده.

و سخن آخر: اگر می خواهید در روزهای نزدیک به امتحانات پایانی و به ویژه آزمون سراسری دچار سردرگمی نشوید و با خیال آسوده حجم زیاد منابع آزمون سراسری را مرور کنید بهترین کار این است که در طول سال تحصیلی و با صبر و حوصله از درس های خود خلاصه نویسی کنید. مطمئن باشید که در روزهای نزدیک به امتحان از کار خودتان راضی خواهید بود!

 

 

 

گ.۲

نظرات شما

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)